در حال بارگذاری ...
  • نقد و بررسی شش نمایش خارجی حاضر در هفدهمین جشنوارۀ بین المللی تئاتر عروسکی تهران- مبارک

    شگفتی سازان یا عبور از تحریم و بالا رفتن دلار

    ایران تئاتر- رضا آشفته:در دوره هفدهم جشنواره نمایش عروسکی تهران- مبارک نمایش‌هایی از کشورهای فرانسه، هلند، کروواسی، افغانستان و تایوان اجرا داشتند که از میان آنها، کشور فرانسه با ۲ نمایش متفاوت از ۲ گروه نمایشی مختلف، حضور داشت. بقیۀ کشورها (هلند، کرواسی، تایوان و افغانستان) نیز هر کدام یک نمایندۀ خلاق را به تئاتر عروسکی تهران- مبارک معرفی کرده بودند.

     امسال با وجود افزایش قیمت دلار و شروع تحریم های جهانی، کسی باور نمی کرد که از کشورهای خارجی کاری به جشنواره تئاتر عروسک تهران- مبارک برسد اما خوشبخانه 6 کار آمدند که هر کدام هم به گونه ای شگفتی ساز بوده اند.

    در دوره هفدهم جشنواره نمایش عروسکی تهران- مبارک نمایش‌هایی از کشورهای فرانسه، هلند، کروواسی، افغانستان و تایوان اجرا داشتند که از میان آنها، کشور فرانسه با ۲ نمایش متفاوت از ۲ گروه نمایشی مختلف، حضور داشت. بقیۀ کشورها (هلند، کرواسی، تایوان و افغانستان) نیز هر کدام یک نمایندۀ خلاق را به تئاتر عروسکی تهران- مبارک معرفی کرده بودند.

    در این گزارش تحلیلی بر آن هستیم که ضمن مرور این آثار، به طور اجمالی نقد و بررسی لازم را نسبت به آنها انجام دهیم که بشود ماحصل این حضور را در جمع بندی به درستی مشاهده کنیم که درواقع برای مردم ما همچنان رضایت­بخش خواهد بود. می دانیم که این حضورها بنا بر ضرورت های فرهنگی در میان هنرمندان جهان به دور از سیاست بازی های قدرتمندان ممکن می شود.

     

    سیه موی و جلالی

    «سیه موی و جلالی» به نویسندگی و کارگردانی کاوه آیریک از افغانستان که شباهت غریبی به اپراهای عروسکی بهروز غریب پور دارد در جشنوارۀ امسال نظر مشتاقان را به خود جلب کرد.

    جلالی مرد جوانی است که برای درس خواندن به شهر آمده است. یک شب رویای دختری را می بیند که به او نامش را می گوید و او را به پیش خود می خواند. جلالی پیش خانوادۀ سیه موی می رود و از آنها اجازه می-خواهد تا با سیه موی ازدواج کند ولی خانوادۀ او قبول نمی‌کند.

    تکنیکی که در نمایش «سیه موی و جلالی» به کار رفته با همه بضاعت اندک شباهتی نزدیک به کارهای بهروز غریب پور دارد و با آنکه حس می شود عروسک ها (با طراحی مشترک فاطیما آیریک و علی مومنی) به درستی ساخته شده اند اما هنوز در پرداخت نیازمند افزوده هایی هستند و همچنین گروه  بازی دهندگان عروسک (لطیف رازبان، اسدالله وفا، شاه حسین مظاهری، حیدر عرفان، فاطیما آیریک، اودریا آذرنوش، قدریا آذرنوش) هنوز توان کافی را در به کارگیری آنها ندارد و باید که هنوز تحت تعلیم باشند یا با تمرین و استمرار و تداوم کارهای بعدی بتوانند بر میزان این توان مندی بیفزایند که از پس یک اجرای اپرای عروسکی ماریونت به نحو مطلوب و کارآمد برآیند. به هر تقدیر ساخت 5 عروسک با ویژگی های ظاهری متفاوت نیز امکان تولید نمایش عروسکی را برای آنان فراهم ساخته است چنانچه عروسک دلقک و پدر نیز از رنگ و لعاب و امکان نمایشی متفاوتی نسبت به عروسک جلالی، سیه موی و زن موثر بر جلالی برای رفتن به سوی سیر و سلوک و درک معرفت و حقیقت دارند. همچنین در این اجرا سعی شده بود علاوه بر دو گاری اسبی برای رفت و آمد آدمها به عنوان وسایل صحنه از یک بکراند برای پخش ویدئوی مکان های مختلف استفاده شود. البته در صحنۀ ابتدایی و پایایی یک تخت چوبی ساده که بستر خواب و بیماری جلالی هست وجود دارد و به جای پنجره ارسی و مشبک نمای آن پخش می شود و بعد برای معرفی فضای ده و سفر از نقاشی هایی در بک راند استفاده می شود و حتی برای شناسایی شهر غور از فیلم واقعی آنجا بهره گرفته می شود و در کل این تکنیک می تواند یاریگر کلیت فضاسازی های لازم یک اجرای این چنینی باشد.

     

    اگزوویا

    «اگزوویا» به نویسندگی و کارگردانی شارلوت پوییجک-جولن از کشور هلند، دیگر نمایشی است که در این دوره از جشنواره به صحنه رفت. «در این نمایش بی­کلام، شارلوت، شما را به سفری بی‌پایان می‌برد تا ما نسبت به محیط اطراف‌مان به آگاهی برسید. او زمین را زیر پای شما را خالی می کند اما نمی گذارد سقوط کنید، تنها برای لحظه‌ای شما جزیی از کهکشانی بزرگ می­‌شوید.»

    چنانچه اگزویا به معنای پوست اندازی مار هست؛ ما نیز در این نمایش دچار پوست اندازی ذهنی و درونی خواهیم شد  و اگر انسان (آدم و حوا) نخستین گناهش در نتیجه گول خوردن از مار بود که پیامدش هبوط از بهشت به زمین بوده است حالا بنابر درک بهتر و شناختش از خود و هستی به دنبال غلبه بر مار درونش هست که ممکن است وسوسه ها و شکست های پی در پی را برایش رقم بزند و حالا در تدارک هست که  از این مار درونی برای همیشه کنده شود این اگزویای درونی رهایی ابدی را برایش رقم بزند.

     

    واندالاماندا

    نمایش «واندالاماندا» نوشته‌ی «جلنا توندینی» با طراحی «لوسی ویدانویچ» و کارگردانی «مورانا دولنچ» و تهیه شده توسط کمپانی تئاتر عروسکی «رییکا» کرواسی تالار «هنر» به مدت 35 دقیقه به صحنه رفت. عنوان تئاتر عروسکی "واندالاواندا" از دو کلمه ترکیب شده است: "واندا" اسم بره‌ای است و لاماندا یعنی اسطوخدوس.

    واندالاماندا شخصیت اصلی نمایش است و داستان بره ای است که با دیگر بره‌ها متفاوت است و هر چیزی را که می‌خورد به رنگ آن در می آید. او عاشق اسطوخدوس است و بیشتر به رنگ بنفش در می‌آید و با خوردن این گیاه همیشه بوی خوبی می دهد؛ گاهی لیمو می‌خورد و زرد می‌شود و...

    به نظر می رسد این تحول ناگهانی است. ناگهان همه حیوانات می خواهند حیوانی را بپذیرند که به دلیل عجیب بودنش می تواند آنها را بترساند که دچار نوعی بیماری واگیردار شوند و مانند این چیزها، چرا دوباره همه احساس می کنند که باید به جمع شان برگردد؟ شاید دلیلی برای بیان این بازگشت نباشد؟ به هر روی، می دانیم که این برگشت به میان جمع نیازمند اتفاقات و داده های دیگری است که مسیر تحول این شخصیتها را بر ما معلوم کند. بنابراین متن شکل کاملی به خود نمی گیرد و باید برای پایان بندی اش فکر بهتری شود.

     

    سفر به غرب

    تایوان با نمایش " سفر به غرب: آشوب در قصر شیشه ای " به نویسندگی چیه-شنگ وو و کارگردانی یانگ-چین لین ، در جشنواره حضور داشت.

    بودا رو-لای در هنگام قدم­زنی به سنگی برخورد می­‌کند. سنگ به خون او آغشته می‌­شود و عصارۀ ماه و تحت تاثیر جوهرۀ خورشید و ماه قرار می‌­گیرد. روزی میمونی از سنگ بیرون می‌پرد و به خاطر هوشش پادشاه میمون‌ها می‌شود...

    کارگردانی دربارۀ این حضور بر این باور است: این اولین اجرای ما در تهران است و امیدواریم خاطرۀ خوبی برای همگان بسازیم. گروه تئاتر تایپه آرزو دارد تئاتر سنتی تایوان را به جامعۀ بین‌الملل معرفی کند. برای ما افتخار بزرگی است تا این فرصت نادر را برای نمایش سنتی خود در تهران داشته باشیم.

    شیوۀ چیره شده بر کلیت اثر هم عروسکهای دستکشی است که در کنارش عروسکهای باتومی برای حضور ماهی ها در قصر شیشه ای طراحی شده است. متاسفانه اجرای این شیوه که متکی به عروسکهای کوچک است، در یک تالار قاب عکسی اصلا قابل پذیرش نیست مگر در یک تالار بلک باکس به راحتی می توانست در اختیار تماشاگرانش قرار بگیرد؛ برای مثال آنهایی که در سه چهار ردیف اول نشسته بودند با گردن های کج شده به ناچار باید پای کار می نشستند.

    موسیقی (شو-یو لین،‌ تونگ-ین سیه، یو-چینگ لین، شیه-ون لیو، زو-شین چنگ) برای مخاطب ایرانی بسیار ناآشنا و تقریبا روی اعصاب بود چون برخورد سنج ها و صدای وینگ وینگ از حوصلۀ ما که به چنین آهنگی آشنایی نداریم آن هم در طول یک ساعت بدون کمترین سکوتی غیر قابل تحمل می شد و از آن سو نیز ولوم هم بالا بود که برای برخی غیر قابل تحمل می شد که به ناچار باید تالار هنر را ترک می کردند.

     

    کوچکترین نمایش از انتهای دنیا

    «کوچکترین نمایش از انتهای دنیا» نوشته مشترک لارن کاییون و ازکیل گارسیا-رومئو و به کارگردانی ازکیل گارسیا-رومئو از فرانسه، برای مخاطبان بالای 12 سال به صحنه می‌رود.

     در این نمایش نگاهی دوباره به تمدنمان داریم که در آن زندگی تنها به پول وابسته است. جهانی پوچ، جایی که انسان‌ها زمان‌شان را در ارزش‌های مادی از دست می‌دهند و بدون یافتن شرافت‌شان در آن سرگردانند.

    طراحی ازکیل گارسیا-رومئو نمود فضایی فرا ذهنی است برای درک هستی و بیان کلی اجرا نیز هستی شناسانه است و به شیوه ای جمع و جور دارد ما را متوجه گزاره های درونی تر از ماهیت انسان می کند که قرار است سر از کجا درآورد. بازی‌دهندگی ایسام کادیچی نیز بسیار پر تکاپو و خلاقه است که گاهی نیز تیری هِت به کمکش می آید که جهان عروسک ها ما را متوجۀ بضاعت و فعل و انفعال درونی مان کنند. بنابراین تحرک بسیار است و در این سازۀ بسته همه چیز گویای بسیاری از چیزهاست و ما از آن نشانه ها به مفاهیم ملموس تر و عینی تری رهنمون خواهیم شد.

     

    پادشاه سرگردان

    نمایش «پادشاه سرگردان» با نویسندگی و کارگردانی ژان- باپتیست پوش و از کشور فرانسه در جشنواره تهران-مبارک حضور دارد، به‌دلیل حضور رابط ناشنوایان، افراد کم‌توان ناشنوا هم می‌توانند به‌راحتی با اثر ارتباط برقرار کنند. البته این نمایش از شرایط سنی برخوردار است و اثر مختص مخاطبان شش سال به بالا است.

     پادشاه زیباترین کشور دنیا یک سال برای پاسخ دادن به پرسش « زنها بیش از هرچه در دنیا چه می-خواهند؟» فرصت دارد. چنانچه نتواند پس از یک سال به این پرسش پاسخ دهد خود و کشورش نابود میشوند.

    در این نمایش یک گروه نوآور و متفاوت تجربۀ تازه ای را پیش روی مخاطبانشان قرار می دهند. اروان کورتوا؛ به‌عنوان بازیگر، رابرت هتیسی و اروان کورتوا؛ در مقام بازی‌دهندگان و پاتریس رابیه؛ به‌عنوان آهنگساز حضور پر رنگی دارند، در ایجاد فضا و با هماهنگی در استقرار ضرباهنگ درست. رابرت هتیسی و لوک پاژ به‌همراه ژان- باپتیست پوش؛ نویسنده و کارگردان «پادشاه سرگردان» گروه طراحی این اثر را تشکیل می‌دهند که آنها نیز به دنبال بیان تصویری از یک قصه هستند.

    کارگردان فرانسوی معتقد است: تبادلات فرهنگی همواره از علاقمندیهای گروه ما بوده است. برای اولین بار این نمایش را به زبان فارسی و زبان اشاره پس از چند روز در تمرین در تهران اجرا خواهیم کرد. این نمایش ترکیب چندین نوع هنر است: ویدئوی زنده، سایه، عروسک، موسیقی، نقاشی و...

     

    جمع بندی

    امسال 6 نمایش در جشنواره حضور یافتند که هر کدام بیانگر اتفاق تازه و نابی بودند که اتفاقا کیفیت در آنها بر کمیت می چربید و این چیره شدن زیبایی شناسی می توانست ما را نسبت به سرپا نگهداشتن جشنواره امیدوار سازد که هنوز هم می شود که با کشوری مصل افغانستان که به لحاظ زبان و دین و فرهنگ با ما ریشه های تاریخی دارد وارد تعامل شد و داشته های اینجایی را در اختیارشان قرار داد که شاهد رشد فرهنگ و هنر در آنجا بود و این تعهد و مسوولیتی بزرگ خواهد بود. همچنین کارهای بسیار مدرن از فرانسه و هلند آمده بودند که ما را متوجۀ آخرین تکنیک ها و استفاده از تکنولوژی و در عین حال بهره وری از فرهنگ و سنت های کهن خودمان گردانند. تایوان هم ما را به نگهداری و داشتن سنت های نمایشی قدیمی آگاه کرد و کرواسی نیز زبان نوینی را برای بازگویی نمایش های کودک و نوجوان برایمان به ارمغان آورد. همۀ این تجربه ها حتما در ایران می ماند و تا دو سال آینده شاهد اتفاقات بهتری برای خلاق تر و پویاتر شدن تئاتر عروسکی پیش روی خواهیم داشت.




    مطالب مرتبط

    یادداشتی بر دو اجرای جشنواره نمایش عروسکی

فرانسوی‌هایی که قصه خودمان را به یادمان می‌آورند
    یادداشتی بر دو اجرای جشنواره نمایش عروسکی

    فرانسوی‌هایی که قصه خودمان را به یادمان می‌آورند

    ایران تئاتر- محمدرضا الوند: این متن درباره دو اجرا است؛ یکی حکایت شرقی توسط هنرمندان اروپا، دیگری داستان آمریکایی به روایت هنرمند ایرانی. نمایش‌های "پادشاه سرگردان "اثر ژان باتیست پوش و جیق جیقه با قاف اثر کاوه مهدوی.

    |

    کارگردان «یک سفر رویایی» حاضر در هفدهمین جشنواره نمایش عروسکی در گفت‌وگو با ایران تئاتر

وجود خیابان هنر در شهری مانند تهران یک ضرورت است
    کارگردان «یک سفر رویایی» حاضر در هفدهمین جشنواره نمایش عروسکی در گفت‌وگو با ایران تئاتر

    وجود خیابان هنر در شهری مانند تهران یک ضرورت است

    حامد زارعان خالق عروسک‌های غول‌پیکر و کارگردان نمایش «یک سفر رویایی» معتقد است؛ وجود خیابان هنر در شهری مانند تهران یک ضرورت است که باید هر چه زودتر احداث آن عملی بشود.

    |

    نخستین گزارش مردمی ایران تئاتر از هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک

دخترم را تا این حد اینقدر خوشحال ندیده بودم
    نخستین گزارش مردمی ایران تئاتر از هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک

    دخترم را تا این حد اینقدر خوشحال ندیده بودم

    ایران تئاتر- هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک در حالی دومین روز خود را سپری می‌کند که مراسم شادپیمایی در عید قربان و برنامه‌های نخستین روز جشنواره، در مجموع توانستند نظر قشرهای مختلفی از شهروندان تهرانی را به خود جلب کرده و پای آنها را به پارک آب و آتش و ...

    |

    اجراهای دومین روز هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی:

کافه‌تریای چهارسو به مکان‌های اجرا افزوده شد
    اجراهای دومین روز هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی:

    کافه‌تریای چهارسو به مکان‌های اجرا افزوده شد

    در روز جمعه؛ دوم شهریورماه دومین روز از هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران مبارک 16 اثر ایرانی و خارجی اجرا می‌شود و در این روز کافه‌تریای چهارسو به مکان‌های اجرا افزوده می شود.

    |

    با اجرا در جشنواره عروسکی

«چمدان عجیب» به تفاوت‌ آدم‌ها و تاثیر آن‌ در محیط زندگی می‌پردازد
    با اجرا در جشنواره عروسکی

    «چمدان عجیب» به تفاوت‌ آدم‌ها و تاثیر آن‌ در محیط زندگی می‌پردازد

    نمایش «چمدان عجیب» که به تفاوت‌ آدم‌ها و تاثیر آن‌ در محیط زندگی می‌پردازد، در بخش صحنه‌ای هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران مبارک به صحنه می‌رود.

    |

    با حضور علاقمندان تئاتر عروسکی در بوستان فرهنگی گردشگری عباس‌آباد

شادپیمایی بزرگ عروسک‌ها  هم اکنون  آغاز شد
    با حضور علاقمندان تئاتر عروسکی در بوستان فرهنگی گردشگری عباس‌آباد

    شادپیمایی بزرگ عروسک‌ها هم اکنون آغاز شد

    همزمان با عید سعید قربان مراسم شادپیمایی هفدهمین جشنواره بین‌المللی نمایش عروسکی تهران- مبارک با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، هنرمندان تئاتر، مدیران هنری و جمع کثیری کودکان تهرانی که با عروسک‌هابشان به پارک آب و آتش آمده‌اند، آغاز شد.

    |

    معرفی نمایش‌های جشنواره نمایش عروسکی

نوآوری در ساخت عروسک وعروسک‌گردانی در بخش تجربه
    معرفی نمایش‌های جشنواره نمایش عروسکی

    نوآوری در ساخت عروسک وعروسک‌گردانی در بخش تجربه

    برای نخستین بار 16 نمایش در بخش تجربه (نوآوری و تفاوت) که با تاکید بر عروسک با ساده‌ترین شرایط امکان اجرا در فضاهای مختلف تولید شده‌اند در هفدهمین جشنواره بین‎المللی نمایش عروسکی تهران مبارک اجرا می‌شوند.

    |

    عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی:

جای خالی شادپیمایی در جامعه ما احساس می‌شود
    عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی:

    جای خالی شادپیمایی در جامعه ما احساس می‌شود

    محمداسماعیل سعیدی عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی ابراز امیدواری کرد که مردم به صحنه بیایند و محصول زحمات و ساخته دست خود را در معرض دید دیگران قرار دهند تا هم مردم با فرهنگ پیشینیان ما دوباره آشتی کنند و هم در کنار یکدیگر یک حرکت شاد و مفرح را رقم بزنند

    |

    نظرات کاربران