در حال بارگذاری ...
  • نگاهی به نمایش «دد» به نویسندگی و کارگردانی حمید خرم

    جاه طلب نباش، انسان باش، پرواز کن

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: مرز تفاوت‌ها و شباهت‌ها را تنها انجام عمل و رفتاری مشخص معین می‌کند. کارکردی که می‌تواند سرنوشت یک نفر و یا عده‌ای را تحت تاثیر خود قرار بدهد تا جایی که کشور و یا قاره‌ای هویتش را بر اساس آن رفتار تغییر بدهد. بنابراین کنش و حرکت انسان در عصر حاضر یک عمل و تصمیم به شمار می‌آید، زیرا جهان با داد و ستد اعمال انسان‌های روی زمین پیش می‌رود.

    جوامع بشری بعنوان کانون‌های انسانی به نوعی سرآغاز و پایان اتفاق‌های روز جهان هستند. زیرا انسان‌ها می‌توانند بسیاری از رخدادها را طراحی کرده و در زمان درستی از آن بهره بگیرند. حال این مسئله در ابتدا تحت تاثیر امیال درونی و روانی آنها است. در واقع ما انسان‌ها گاهی بر اساس نیروی عقلانی، گاهی از دریچه امیال و غریضه به خواسته‌های خود و اطرافیان نگاه می‌اندازیم و زمانی با در نظر هر دو این موضوع‌ها نقشی را در پهنه زندگی برعهده خواهیم گرفت. اما تاثیر این موضوع مشخص است که در اکثر مواقع با در نظر گرفتن امیال درونی بر تصمیم انسان‌ها پیش آمده و راه آنها را معین می‌کند. البته ضرورت وجود این موضوع را می‌توان در حسادت، حسرت، جاه‌طلبی، انتقام و... که در زمان اکنون بیشتر شاهد آن هستیم جستجو کرد. حال اغلب نویسندگان نیز برای پرداخت بهتر داستان و روایت خود از امیال انسانی بعنوان قوه محرک بهره می‌گیرند تا شخصیت‌های آثارشان نمونه‌های مشابه‌ای باشند که روزانه در اطرافمان می‌بینیم. البته این تلاش در مورد کارگردان‌ها، بازیگرها، طراحان و... که در هنر فعالیت دارند مورد استفاده است که در نهایت یک کل را سبب می‌شود که در اثری از ابتدا تا انتها تعریف واحدی دارد. لذا این کنش و واکنش بین انسان و اعمال درونی او موضوعی است که از ابتدای خلقت وجود داشته و تا پایان آن نیز ادامه خواهد داشت. حال مهم آن است که ما بدانیم این داشته‌ها چه زمان به سوی قله و چه هنگام راه دره را در پیش می‌گیرد.

    نمایش «دد» سعی دارد که تابلو و یا نقشه راهی باشد برای آنکه هشدار بدهد، پیشنهاد کند، همراه شود و در نهایت حرف خود را با ماجراهایی که تعریف می‌کند بزند. حال این اتفاق به نوعی در جهان متن رخ داده است، زیرا با داشته‌هایی و اهدافی که به آنها اشاره شد نویسنده کوشیده تا شخصیت‌های اثر را از ابتدا در تنگنای تصمیم و تاوان قرار دهد تا آنها بتوانند جهانی سراسر کنش را پیش روی مخاطب به نمایش بگذارند. در واقع شخصیت‌ها با قرار گرفتن در موقعیت‌های تعیین شده تلاش دارند که درون خود را به جهان پیرامون و البته مخاطب معرفی کنند. شاید بتوان این حرکت را بهانه‌ای دانست که آنها می‌خواهند جهان را آن طور که نویسنده دوست دارد به تصویر بکشند و نیز مخاطب در مقام شاهد ناچار است که آن را بپذیرد و یا کلا به آن بی‌توجه شود. البته جذابیت‌های تصویری که از ابتدا نمایش وجود داشت این اجازه را به مخاطب می‌دهد تا برای شنیدن قصه خود را آماده کرده و سپس تصمیم بگیرد. در جهان نمایش به دلیل داده‌هایی که در آن طراحی شده و وجود دارد محتوا بیشتر از آنکه از زبان شخصیت‌ها شنیده شود تحت تاثیر رفتار و حرکت‌های آنها است. در واقع شخصیت‌ها با قرار گرفتن در جهان نمایشی اجرا محور (پرفورمنس) می‌خواهند روایتی از انسان‌های امروز را بیان کنند که در رفتارهای نادرست و بد خود فرو رفته‌اند و در زمان اکنون مخاطب این اشخاص را در حال برون‌ریزی می‌بیند. در واقع شخصیت‌های نمایش با فرمی که برای نقش خود در نظر گرفته‌اند هر کدام به عنوان راوی شرح‌دهنده روابطی هستند که هسته و محتوای اثر را شکل داده است. لذا نویسنده این اثر برای نشان دادن جاه‌طلبی از دو شخصیت قابل توجه آثار شکسپیر یعنی «مکبث» و «لیدی مکبث» در روایت خود بهره گرفته است. البته کارگردان نمایش که همان نویسنده متن نمایشنامه است با الهام گرفتن از این دو شخصیت قصد داشته است که ریشه‌ای بودن سرکشی و جاه‌طلبی انسان تا به امروز را تصویر کند. البته این کنش از نگاهی می‌توانست بهتر رخ بدهد که تلفیقی از محتوا و فرم باشد تا مخاطب حق انتخاب داشته باشد. حال اینکه ذائقه مخاطب یکی از مهمترین نکاتی است که باید هر گروه نمایش با ذکاوت آن را مدنظر قرار بدهد.

    جهان متن نمایش «دد» بر اساس آشفتگی‌هایی که به شکل تعریف شده در صحنه نمایش پیش می‌رود سبب خواهد شد که شخصیت‌های فرم باتوجه به نقش و وظیفه‌ای که دارند اعلام حضور کنند. لذا تاکید بر فرم و فاصله گرفتن از محتوای کلامی را می‌توان به استفاده درست از تصویرسازی‌ها در بحث روایت مربوط دانست و یا آنکه از جهتی نویسنده قصد داشته است جنون شخصیت‌های اثر خود را از نگاه تصویری بیان کند. البته استفاده از ساختار اپیزودیک در این نمایش را باید تنها راه حل مناسب به حساب آورد که جهان اثر از ابتدا با تغییر مسیرهای خود توانست رخوت و دچار بودن به تصمیم قاطع و یک طرفه را در قالب اپیزودها و تنفس صحنه‌ای فراهم آورد. استفاده از شیوه‌های نو و کارکردهای نشان دادن هنر به هر زبانی درست است که ممکن و محیا خواهد شد، اما باید این آگاهی را پیش از نمایش برای مخاطب فراهم کرد تا او با ورود به سالن بتواند شرایطی که برای او در نظر گرفته شده است را بهتر درک کند، در غیر این صورت روش موجود، تنها جلدی زیبا به روی اثری متوسط است و دیگر هیچ.

    تاکید بر تابلوسازی، شرح روایت از طریق فرم، کنش و واکنش‌های رفتاری در جهان انسان‌ها، ضرورت حفظ ریتم و تمپو از جمله مواردی بوده‌اند که نویسنده و کارگردان نمایش «دد» سعی داشته که آنها را رعایت کند. اما آن طور که از کلیت نمایش بر می‌آید نسبتی میانی برای مخاطب حاصل شده است. زیرا ذوق آنان که طرفدار محتوا و کلام هستند بی‌نصیب مانده و همه چیز برایشان در ده دقیقه ابتدایی تمام شده است.       




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگو با فرانک فروتن نویسنده و کارگردان نمایش «مثل خاراندن یک زخم»

زمان گذشته مولفه‌ای است که انسان دائم آن را مرور می‌کند
    گفت‌وگو با فرانک فروتن نویسنده و کارگردان نمایش «مثل خاراندن یک زخم»

    زمان گذشته مولفه‌ای است که انسان دائم آن را مرور می‌کند

    ایران تئاتر: انسان و جامعه جزو عناصری از جهان هستند که رابطه مستقیم با یکدیگر دارند، به طوری که هر کنش و واکنش بنابر اهمیت کارکردی که بر اساس اتفاق یا رویدادی پیش می‌آید را تعریف می‌دهند. اجتماع انسان‌ها در یک محدوده مشخص شرایطی را ایجاد می‌کند تا جهان‌های درونی و بیرونی ...

    |

    نگاهی به نمایش «مثل خاراندن یک زخم» به نویسندگی و کارگردانی فرانک فروتن

رها شدن در زمان، اوج رسیدن به حقیقت درون است
    نگاهی به نمایش «مثل خاراندن یک زخم» به نویسندگی و کارگردانی فرانک فروتن

    رها شدن در زمان، اوج رسیدن به حقیقت درون است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی روبرو شدن با رویدادهای مهم در زندگی سبب می‌شود که انسان بیشتر از آنکه باید در وجود خود فرو برود و یا بیرون بیاید. حال این اتفاق از جانبی سبب خواهد شد تا پیامدهای گذشته در زمان حال جریان پیدا کند و سرنوشت هر شخصی را تحت تاثیر قرار بدهد. سرنوشتی که ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

    سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است

    ایران تئاتر: تاثیرات جهان هستی جزو مواردی است که هرگز نمی‌توان آن را نادیده گرفت. زیرا این تاثیرات سبب خواهند شد تا آدمی جهان‌های بسیاری را تجربه کرده و از هر کدام از آنها اندوخته‌ای برای خود به دست آورد. لزوم ارتباط با این تجربه کنشی مستقیم است که در زندگی روزانه با پیش آمدن ...

    |

    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است
    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

    روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: عصر معاصر، عصری پیچیده و رازآلود است. عصری که در آن همه چیز در ازای داده و یا داشته‌ای معیار قرار داده می‌شود تا انسانیت ملاکی برای تشخیص باشد. لذا هر چقدر که انسان در مدرنیته غرق شود به طور حتم زمان رهایی تاریخی نامشخص را نشان خواهد داد. بنابراین از ...

    |

    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد
    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

    تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی شرایط و موقعیت‌های نابسامان اجتماعی سبب می‌شود که انسان‌ها در ازای داشته‌ها و نداشته‌های خود با روزگار و جهان پیرامون خود به شکلی متفاوت روبرو شوند. دلیل این رویکرد به نوعی بیانگر تناسب بین درون و بیرون انسان‌ها است که می‌تواند شرح حالی را ...

    |

    نگاهی به نمایش «حجم غلیظ» به کارگردانی منصور صلواتی

شرح واگویه‌های درونی یک انسان معاصر که هوایش را از جهان پیرامون تنفس می‌کند
    نگاهی به نمایش «حجم غلیظ» به کارگردانی منصور صلواتی

    شرح واگویه‌های درونی یک انسان معاصر که هوایش را از جهان پیرامون تنفس می‌کند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان با تمام داشته‌ها و نداشته‌هایش در مدرنیته و با تمام ادعاهایش درباره آنکه در لحظه اکنون جهان در بهترین حالت خود قرار دارد باید گفت که هرگز این طور نیست. زیرا هویت انسان در این عصر بیشتر از هر زمان دیگر مورد هدف قرار گرفته و به نوعی در حال فراموش ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با منصور صلواتی نویسنده و کارگردان نمایش «حجم غلیظ»

تاکید بر بی‌هویتی انسان مدرن در جامعه ای معناباخته
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با منصور صلواتی نویسنده و کارگردان نمایش «حجم غلیظ»

    تاکید بر بی‌هویتی انسان مدرن در جامعه ای معناباخته

    ایران تئاتر: جهان درون انسان‌ها همچون رایانه‌های عصر مدرن دارای حافظه درونی و بیرونی است که به فرخور زمان داده‌های خود را در اثر اتفاقی از دست می‌دهند و در ازای رخدادی عدادی از آنها را در خود برای همیشه نگهداری می‌کنند. حال این موضوع سبب خواهد شد که انسان همیشه در کنکاش این ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با آتنا تندرو بازیگر نمایش «گوریل»

جهان‌ بینی اثر به شرایط حاضر جهان بسیار نزدیک است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با آتنا تندرو بازیگر نمایش «گوریل»

    جهان‌ بینی اثر به شرایط حاضر جهان بسیار نزدیک است

    ایران تئاتر: جهان بازیگری از جمله جهان‌هایی است که با سایر داشته‌های پیرامون دچار در هم تنیدگی است، به طوری که حتی ذات درونی را هم درگیر خود می‌کند. در واقع حس جستجوگری افراد این جهان سبب می‌شود تا مخاطب با زاویه‌های بسیاری درباره شخصیت، کشور و یا هر موضوع دیگری آشنا شده و ...

    |

    نگاهی به نمایش «گوریل» به نویسندگی و کارگردانی مهدی رضایی

نرخ ارزش هویت انسان این روزها نوسان محسوس دارد
    نگاهی به نمایش «گوریل» به نویسندگی و کارگردانی مهدی رضایی

    نرخ ارزش هویت انسان این روزها نوسان محسوس دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: برداشت آزاد تعریف نگاهی نو به اثری است که در خود شاخص‌هایی برای پروراندن در زمان دیگر را فراهم می‌آورد. نگاهی که می‌تواند برگرفته از تمامی تاثیراتی باشد که در مقوله‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جریان دارد. حال ثمره این کنش از سوی نویسندگان ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مهدی رضایی نویسنده و کارگردان نمایش «گوریل»

مسئله هویت یکی از بحران‌های جامعه بشری امروز است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مهدی رضایی نویسنده و کارگردان نمایش «گوریل»

    مسئله هویت یکی از بحران‌های جامعه بشری امروز است

    ایران تئاتر: جستجو و واکاوی در نمایشنامه‌های مطرح که نویسندگان تاثیرگذار آنها را نوشته‌اند این قابلیت را ایجاد می‌کند تا هنرمندان عرصه نمایشی بتوانند اثری متفاوت را خلق کنند. حال این برداشت آزاد سبب می‌شود که مخاطب‌های امروز بتوانند درک درستی از آن بدست آورند و باورپذیری ...

    |

    نظرات کاربران